Porpoising is een verschijnsel waarbij een Formule 1-auto op rechte stukken hevig op en neer stuitert. De naam komt van het Engels 'porpoise' (bruinvis), omdat de beweging lijkt op hoe dit zeedier door het water zwemt. Het probleem ontstaat door instabiliteit in het aerodynamische grondeffect.
Hoe ontstaat porpoising?
Het fenomeen wordt veroorzaakt door een cyclus van downforce die eerst opbouwt en dan plotseling wegvalt. De auto genereert bij hoge snelheid zoveel neerwaartse druk via de onderkant dat de wagen tegen het wegdek wordt gezogen. Op het moment dat de vloer het asfalt raakt of te dicht bij de grond komt, wordt de luchtstroom onder de auto onderbroken. Hierdoor verdwijnt opeens de downforce en schiet de auto weer omhoog. Zodra er weer ruimte is, stroomt de lucht opnieuw onder de auto en begint het proces opnieuw. Deze herhalende beweging creëert het stuiterende effect.
Terugkeer in 2022
Porpoising was al bekend uit de jaren zeventig en tachtig, toen F1-teams voor het eerst met grondeffect werkten. In 2022 keerde het verschijnsel terug toen de Formule 1 nieuwe regels invoerde die het grondeffect weer toestonden. De auto's gebruiken nu venturikanalen aan de onderkant van de vloer om neerwaartse druk te creëren. Bijna alle teams werden tijdens de testdagen in Barcelona verrast door porpoising, omdat het in windtunnels en simulaties niet was opgemerkt.
Gevolgen voor coureurs
Het stuiteren heeft meerdere nadelige effecten. Coureurs rapporteerden fysieke klachten zoals rugpijn, nekpijn en misselijkheid. Charles Leclerc vergeleek het gevoel met turbulentie in een vliegtuig. George Russell waarschuwde dat het een veiligheidsrisico vormde, vooral omdat het de concentratie verstoort bij snelheden boven de 300 kilometer per uur. Na de Grand Prix van Azerbeidzjan in 2022, waar Lewis Hamilton moeite had om uit zijn auto te stappen door de pijn, nam de druk op de FIA toe om in te grijpen.
Oplossingen
De makkelijkste oplossing is de rijhoogte verhogen, maar dat kost rondetijd. Teams werkten daarom aan andere oplossingen zoals het aanpassen van veren en schokdempers, het optimaliseren van het vloerdesign en het aanpassen van de vleugels. De FIA voerde in juni 2022 nieuwe technische richtlijnen in en verhoogde voor 2023 de minimale rijhoogte van de vloer met 15 millimeter. Door deze maatregelen en de ontwikkeling van de teams is porpoising inmiddels grotendeels opgelost.