Pole position is de eerste startpositie op de grid voor een Formule 1-race. De coureur die tijdens de kwalificatie de snelste rondetijd rijdt, verdient deze felbegeerde plek vooraan het startveld. Vanaf pole position starten geeft een groot voordeel, want je begint voor alle anderen en hebt de beste lijn naar de eerste bocht. In het Nederlands wordt de term meestal onvertaald gebruikt, hoewel je ook 'poleposition' of 'eerste startpositie' kunt zeggen.
Hoe krijg je pole position?
De strijd om pole position vindt plaats tijdens de kwalificatie, meestal op zaterdag van een raceweekend. Het huidige kwalificatiesysteem bestaat uit drie ronden: Q1, Q2 en Q3. In Q1 strijden alle twintig coureurs in een sessie van 18 minuten, waarbij de vijf traagste afvallen. In Q2 volgt een sessie van 15 minuten waarin opnieuw vijf coureurs worden geëlimineerd. De laatste tien coureurs vechten het in Q3 uit, een sessie van 12 minuten. Wie hier de snelste tijd rijdt, pakt pole position.
Waarom heet het pole position?
De term komt niet uit de autosport, maar uit de paardenrenwereld. Bij paardenraces mocht het snelste paard vanaf de binnenkant starten, naast de paal die de startlijn markeerde. Vandaar de naam 'pole position'. In Formule 1 staat pole position niet altijd aan dezelfde kant van de grid. De positie wordt bepaald door de richting van de eerste bocht: pole position ligt altijd op de ideale lijn naar die bocht, of dat nu links of rechts is.
Voordelen en statistieken
Vanaf pole position starten vergroot de kans op een overwinning aanzienlijk. Van de ruim 1.100 Formule 1-races die tot nu toe zijn verreden, won de coureur vanaf pole position ongeveer 500 keer de race. Dat is bijna de helft van alle races. Lewis Hamilton heeft met 104 pole positions het absolute record in handen. Michael Schumacher volgt met 68 poles, en Ayrton Senna staat derde met 65. Max Verstappen en Senna delen samen het record voor meeste opeenvolgende pole positions: acht achter elkaar.
Sprintraces en pole position
Bij weekenden met een sprintrace geldt sinds 2023 een aparte regeling. Er is een eigen kwalificatie voor de sprint, maar alleen de reguliere kwalificatie voor de hoofdrace op zondag telt officieel voor pole position. De winnaar van de sprint krijgt dus geen pole position toegekend, in tegenstelling tot hoe het in 2021 en gedeeltelijk in 2022 werkte.