Banking

Wat is Banking?

Banking is een term voor bochten op een circuit waarbij de buitenkant van de bocht hoger ligt dan de binnenkant. Dit zorgt ervoor dat de bocht in een hellingshoek ligt, waardoor auto's meer snelheid kunnen aanhouden door de bocht. In het Nederlands wordt dit ook wel 'hellende bochten' of 'gekantelde bochten' genoemd.

Bij een gebankeerde bocht helpt de hoek van de baan om de zijwaartse krachten op te vangen. Auto's kunnen hierdoor sneller door een bocht rijden zonder grip te verliezen. Hoe steiler de banking, hoe meer snelheid een coureur kan vasthouden. Dit principe wordt vooral veel toegepast in Amerikaanse raceklassen zoals NASCAR en IndyCar, waar circuits met bankinghoeken tot 33 graden bestaan.

Banking in de geschiedenis van de Formule 1

In het verleden had de Formule 1 wel vaker te maken met extreme banking. Het bekendste voorbeeld is het circuit van Monza in Italië. Tussen 1955 en 1961 werd daar een gecombineerd circuit gebruikt dat bestond uit het normale wegcircuit en een hoogsnelheidsovaal met extreem steile banking. Deze bochten hadden een hoek tot 38 graden. Het ovaal was gebouwd op betonnen constructies en bedoeld voor snelheden tot bijna 300 kilometer per uur.

De banking in Monza bleek echter gevaarlijk. De hoge snelheden zorgden voor enorme belasting op de banden en ophanging van de auto's. In 1961 vond er een dodelijk ongeluk plaats waarbij coureur Wolfgang von Trips en vijftien toeschouwers om het leven kwamen. Na dit drama werd het ovaalgedeelte niet meer gebruikt voor Formule 1-races. De oude banking bestaat nog steeds en is sinds de jaren 2010 gerestaureerd. Bezoekers kunnen er nu overheen lopen.

Moderne banking in de Formule 1

Lange tijd waren er vrijwel geen gebankeerde bochten meer te vinden op F1-circuits. De veiligheidsregels van de FIA stelden jarenlang dat banking in bochten niet meer dan 10 procent mocht bedragen. Dit veranderde toen het circuit van Zandvoort in 2021 terugkeerde op de kalender. Daar werden twee bochten aangelegd met een banking van ongeveer 18 tot 19 graden: bocht 3 en bocht 14. Deze bochten werden een groot succes. Coureurs konden er meerdere lijnen rijden en de banking zorgde voor meer inhaalacties.

Ook nieuwere circuits zoals Jeddah in Saoedi-Arabië en het vernieuwde Yas Marina Circuit in Abu Dhabi kregen voorzichtig gebankeerde bochten. Het toekomstige circuit van Madrid zou zelfs een banking van 30 graden krijgen, wat de steilste op de huidige F1-kalender zou zijn. Banking is dus voorzichtig aan het terugkeren in de Formule 1, zij het op een veel gematigder niveau dan de extreme voorbeelden uit het verleden.