Een pullrod-ophanging (of pull-rod suspension) is een specifieke configuratie van het wielophangingssysteem in een Formule 1-auto. Bij deze opzet loopt de ophangingsstaaf diagonaal vanaf een laag punt in het chassis naar een hoger punt bij de wielophanging. Wanneer een wiel over een hobbel rijdt, trekt deze staaf aan de veer en de demper, in plaats van ertegen te duwen.
Hoe werkt een pullrod-ophanging?
In de ophanging van een F1-auto zitten tussen de boven- en onderwishbone (de driehoekige koolstofvezelstructuren) ophangingsstaven die de wielen verbinden met de torsieveer. Deze veer ligt horizontaal gemonteerd in de auto en draait wanneer er een kracht op uitgeoefend wordt. Bij een pullrod-configuratie is de staaf laag op het chassis bevestigd en loopt schuin omhoog naar de wielophanging. Raakt het wiel een hobbel of een kerb, dan wordt de staaf naar buiten en omhoog getrokken. Deze trekkracht activeert via een rocker (wiparm) de torsieveer en de demper.
Verschil met pushrod-ophanging
Het tegenovergestelde systeem is de pushrod-ophanging, waarbij de staaf hoog op het chassis is gemonteerd en naar beneden loopt naar de wielophanging. Bij een hobbel duwt het wiel de staaf omhoog naar het chassis. Technisch gezien kan de pullrod dunner en lichter zijn omdat de staaf op trek staat in plaats van op druk. Een staaf op druk moet dikker zijn om knik te voorkomen, terwijl een trekkracht veel kleinere dwarsdoorsnedes toestaat.
Voordelen en nadelen
De pullrod-ophanging biedt enkele voordelen. Ten eerste kunnen de zware ophangingscomponenten dichter bij de grond geplaatst worden, waardoor het zwaartepunt van de auto lager komt te liggen. Dit verbetert de wendbaarheid en stabiliteit in bochten. Ten tweede zorgt de lage plaatsing voor een betere luchtstroom richting de vloer en sidepods, wat aerodynamisch gunstig is. Aan de achterkant van de auto kan een pullrod-configuratie echter botsen met de diffuser en de ondervloer, wat ruimte kost.
Het nadeel van de pullrod is dat alle componenten laag in het chassis zitten, wat het voor monteurs moeilijker maakt om afstellingen te doen. Bij een pushrod zitten de componenten hoger en zijn ze makkelijker bereikbaar. Ook kan bij sommige auto's de vloer verwijderd moeten worden om bij de voorphanging te komen.
Gebruik in de Formule 1
De pullrod-ophanging werd in 1979 door Gordon Murray geïntroduceerd bij Brabham. Het systeem raakte daarna populair, maar verdween grotendeels in de jaren negentig toen er een minimale rijhoogte werd ingevoerd. In 2009 bracht Adrian Newey bij Red Bull Racing de pullrod terug aan de achterkant van de auto, wat goed paste bij de nieuwe aerodynamische regels. In de ground effect-era vanaf 2022 gebruikten meerdere teams zoals Red Bull en McLaren een pullrod aan de voorkant. Voor het seizoen 2026 kiezen de meeste teams echter opnieuw voor pushrod voor en achter, al volgen Alpine en Cadillac een andere filosofie.