Naast de verkoop van auto’s, formeerde Chapman in 1954 ook een eigen renstal, Team Lotus. Na een succesvolle start in de sportscars en Formule 2, besloot Chapman het in 1958 grootser aan te pakken en mee te gaan doen aan Grand Prix-races. Hij bouwde twee Lotus 12 F2-bolides om tot Formule 1-auto’s en schreef ze met coureurs Graham Hill en Cliff Allison in voor de Grand Prix van Monaco, waar Allison uitviel maar Hill op de zesde plaats eindigde. Het team werkte vanuit Hethel in het Engelse Norfolk, de fabriek die decennialang het hart van de renstal zou blijven.
Het allereerste succes voor een Lotus-auto werd niet behaald door het officiële team van Chapman, maar door een privéteam. Stirling Moss won in 1960 de Grand Prix van Monaco met een Lotus 18. Pas in 1961 zorgde Innes Ireland voor het eerste succes van Chapmans eigen Team Lotus. Daarna volgde een periode waarin het merk uitgroeide tot een van de toonaangevende namen in de koningsklasse.
Titels en gouden jaren
Onder leiding van oprichter Colin Chapman scoorde Team Lotus in de jaren zestig en zeventig zeven constructeurs- en zes rijderstitels, en boekte het in de F1 in totaal 79 race-overwinningen en 107 pole positions. Jim Clark (1963, 1965), Graham Hill (1968), Jochen Rindt (1970), Emerson Fittipaldi (1972) en Mario Andretti (1978) werden wereldkampioen met een Lotus. Rindt kreeg de titel van 1970 postuum, na een dodelijk ongeluk op Monza.
In de jaren tachtig kwam daar met Ayrton Senna nog een grote naam bij, al bleef een wereldtitel dit keer uit. Senna boekte in 1987 in Detroit de laatste Grand Prix-overwinning voor het team. Mansell, Nelson Piquet en Senna verlieten het team vervolgens achtereenvolgens, waarna de resultaten niet meer beter werden.
De laatste jaren: 1989 tot en met 1994
De statistieken hierboven laten zien hoe de neergang zich in de laatste seizoenen voltrok. In 1989 en 1990 verloor het team niet alleen snelheid, maar ook financiële armslag: aan het eind van het seizoen moest Lotus afscheid nemen van zowel de motorleverancier als de grote sponsor, Camel. In 1991 waren de vooruitzichten met twee debuterende rijders en een verouderde Judd-motor pover, al liet Mika Häkkinen in de auto zien dat hij een groot talent was.
In 1992 ging het beter en kwam Häkkinen verder naar voren in het veld, mede dankzij de nieuwe Ford-motor. Dat leverde de beste eindnotering uit deze fase op, de vijfde plaats in het constructeurskampioenschap. In 1993 sprokkelden Johnny Herbert en Alessandro Zanardi puntjes bij elkaar, maar het succes van vroeger werd bij lange na niet gehaald. Zanardi scoorde in 1993 de laatste WK-punten die het team ooit zou behalen.
Einde van het team
In 1994 gloorde er nog even hoop toen Honda zich via Mugen weer aanmeldde als motorenleverancier, maar door het beperkte budget kon er geen nieuw chassis worden ontwikkeld. De schulden waren in de jaren negentig opgestapeld, ondanks het aantrekken van coureurs als Häkkinen en Zanardi. Om het hoofd boven water te houden moest het team een betalende coureur inzetten, Philippe Adams, en uiteindelijk werd Team Lotus onder curatele gesteld. David Hunt, de broer van wereldkampioen James Hunt, werd in datzelfde jaar de nieuwe eigenaar.
Het team had een schuld van meer dan tien miljoen pond en in december 1994 werd het werk in de fabriek neergelegd. Op 17 januari 1995 trok Lotus zich officieel terug uit de Formule 1: het team was failliet. Daarmee kwam een einde aan een van de meest succesvolle verhalen uit de geschiedenis van de sport.
De naam Lotus na 1994
De naam Lotus is na het faillissement meerdere keren teruggekeerd in de Formule 1, maar zonder directe band met het oorspronkelijke Team Lotus. In 2010 verscheen een nieuw team onder de naam Lotus Racing, opgericht door de Maleisische zakenman Tony Fernandes, dat zich met de naam bewust wilde onderscheiden van het failliete team uit de jaren negentig. Later reed ook het uit Renault voortgekomen fabrieksteam enkele seizoenen als Lotus F1 Team, voordat het weer terugkeerde naar de naam Renault en vervolgens werd omgedoopt tot Alpine. Ondanks de gedeelde naam stonden dat Lotus en het historische Team Lotus als merken volledig los van elkaar. Een echte opvolger op de grid heeft Team Lotus dus niet gehad, alleen de naam bleef terugkeren.