Het podium van Monaco hangt nog weken in de lucht — en dit is waarom

Hoe de Monaco-chaos begon

Tijdens de Grand Prix van Monaco kregen meerdere coureurs een tijdstraf van vijf seconden, omdat ze de pitlane te snel zouden hebben bereden. Later bleek dat de tijdmeting aan de ingang van de pitlane defect was. Alle overtredingen berustten op een technische fout.

De meeste coureurs hadden hun straf al tijdens de race uitgezeten. Gasly niet. Zijn twee tijdstraffen van vijf seconden werden pas na de finish verrekend, waardoor hij van de derde naar de zevende plaats zakte. Alpine diende daarop een zogeheten Right of Review in. Vlak voor de Grand Prix van Barcelona besloten de stewards beide straffen te annuleren en Gasly terug te plaatsen op het podium.

Die beslissing had directe gevolgen. Red Bull-coureur Isack Hadjar, die aanvankelijk als derde eindigde, viel terug naar de vierde plaats. McLaren-coureur Oscar Piastri verloor ook een positie. Piastri had zijn straf wel gewoon tijdens de race uitgezeten. Dat is precies waar de pijn zit voor beide teams.

Gasly-podium Monaco: de bezwaren van McLaren en Red Bull

McLaren tekende dinsdag 16 juni officieel beroep aan tegen drie documenten van de GP Monaco: de terugplaatsing van Gasly, de gewijzigde uitslag en de bijgestelde WK-stand. Het team stelt dat de beslissing Gasly feitelijk beloont voor het niet uitzitten van zijn straf, terwijl anderen er de gevolgen van droegen.

“Hoewel we de juridische processen van de FIA en de rol van de stewards volledig respecteren, geloven we dat deze zaak belangrijke vragen oproept over sportieve eerlijkheid, de consistentie van het reglement en de integriteit van de competitie”, liet McLaren weten. “Het achteraf annuleren van straffen creëert een situatie waarin sommige deelnemers worden benadeeld omdat ze handelden in overeenstemming met de regels en de beslissingen van de stewards. Dit riskeert sportieve onrechtvaardigheid en ondermijnt het vertrouwen in de consequente toepassing van het Sportief Reglement van de FIA.”

Red Bull sloot zich bij het beroep aan, uit bezorgdheid over de precedentwerking van de beslissing. Meerdere teams spraken ook achter de schermen hun zorgen uit. De vrees is dat coureurs in de toekomst bewust straffen tijdens de race laten lopen om ze achteraf aan te vechten, wetende dat dit strategisch voordeel kan opleveren.

Mercedes trekt zich terug

Mercedes koos een andere route. George Russell ontving in Monaco ook een tijdstraf voor een vermeende pitlane-overtreding, waardoor hij buiten de punten eindigde. Na de Gasly-uitspraak vroeg het team eveneens een herziening aan. Maar na overleg met de FIA en Formula One Management trok Mercedes het verzoek vrijdagavond in.

“Onze gesprekken met de FIA en de Formule 1 hebben hun vastberadenheid getoond om de bijzondere omstandigheden van de Grand Prix van Monaco te onderzoeken en de factoren die daartoe leidden proactief aan te pakken”, aldus Mercedes. “Gelet op die vastberadenheid concluderen we dat het verder vervolgen van ons verzoek noch ons team noch de sport zou dienen.”

Meer over de achtergrond van dat besluit is te lezen in ons eerdere artikel over het intrekken van het Mercedes-verzoek.

Hoe het beroep bij de FIA werkt

McLaren en Red Bull gaan nu voor het Internationale Berufungsgericht (ICA) van de FIA. Dat is de hoogste onafhankelijke beroepsinstantie in de autosport, gevestigd in Genf. Het bestaat uit 36 rechters die zijn verkozen door de FIA-Algemene Vergadering. Per zaak wijst de voorzitter minimaal drie rechters aan. Momenteel is Lauren Anselmi uit Monaco de voorzitter.

Beide teams betaalden een niet-restitueerbare vergoeding van 5.000 euro en stortten een borg van 20.000 euro. Binnen een uur na de oorspronkelijke beslissing moesten ze een Intention to Appeal indienen. Daarna kregen ze 96 uur om te bevestigen of ze het beroep daadwerkelijk doorzetten.

Vanaf het moment van indiening hebben de teams 15 dagen om hun formele beroepsgronden in te sturen. Alle stukken moeten zowel in het Frans als in het Engels worden aangeleverd, per post én digitaal. De FIA, als verwerende partij, heeft vervolgens opnieuw 15 dagen voor een formele reactie. Tussen de indiening van dat verweer en de zitting moet nogmaals minimaal 15 dagen zitten. Als alle partijen de maximale termijnen benutten, vindt de hoorzitting op zijn vroegst op 31 juli plaats, meer dan 54 dagen na de race. De voorzitter kan de procedure versnellen, maar alleen als alle betrokken partijen daarmee instemmen.

Tijdens de openbare zitting presenteren beide kanten hun argumenten. Het ICA kan ook getuigen of deskundigen horen. Daarna volgen de slotpleidooien, waarna de voorzitter bekendmaakt wanneer de uitspraak komt. Het oordeel wordt genomen met eenvoudige meerderheid van stemmen. Bij staking van stemmen beslist de stem van de voorzitter.

De meest creatieve bewijzen in de F1-geschiedenis

Het Monaco-dossier past in een lange traditie van F1-teams die alles proberen om een race-uitslag te wijzigen. Teams moeten daarvoor altijd nieuw bewijsmateriaal aanleveren dat ten tijde van de oorspronkelijke beslissing niet beschikbaar was. Dat heeft in het verleden geleid tot opmerkelijke pogingen.

Sky-analyse als bewijs

In de Grand Prix van Canada 2019 kreeg Sebastian Vettel een straf van vijf seconden omdat hij op onveilige wijze de baan opkwam en Hamilton van de baan duwde. Ferrari probeerde die straf aan te vechten met onder meer stilstaande beelden uit een tv-analyse van Karun Chandhok voor Sky Sports. De stewards erkenden dat het materiaal nieuw was, maar wezen het af: het was de persoonlijke mening van een derde partij en daarmee niet significant genoeg. Vettels straf bleef staan.

Sociale media als wapen

Bij de Grand Prix van Oostenrijk 2020, de eerste race na de COVID-19-lockdown, werd Hamilton aanvankelijk vrijgesproken nadat teamgenoot Bottas in de kwalificatie was gecrasht en gele vlaggen had veroorzaakt. Beelden die via het officiële Formule 1-account op sociale media werden gedeeld, toonden echter 360-gradencamerabeelden van de voorkant van Hamiltons auto. Die hoek was tijdens de race niet live beschikbaar. Op die beelden waren de knipperende gele lichtpanelen duidelijk zichtbaar. Red Bull gebruikte dit materiaal voor een beroep. De stewards concludeerden dat de beelden „duidelijk laten zien dat een geel lichtpaneel knipperde”. Hamilton ontving minder dan een uur voor de start een gridstraf van drie plaatsen.

Simulatorbewijs

Na de botsing tussen Hamilton en Verstappen bij Copse in de Grand Prix van Groot-Brittannië 2021 vond Red Bull de opgelegde tijdstraf van tien seconden voor Hamilton te licht. Het team liet simulatorcoureur Alexander Albon de lijnen door de bocht narijden in een twee jaar oude Red Bull, tijdens een filmdag. Het doel was te bewijzen dat Hamiltons lijn en snelheid onvermijdelijk tot de botsing zouden leiden. De stewards verwierpen het bewijs. Ze stelden dat het materiaal niet was „ontdekt” maar speciaal voor de aanvraag was gecreëerd.

Een klok als bewijs

Bij de Grand Prix van de Verenigde Staten 2022 kreeg Fernando Alonso na afloop een straf van dertig seconden na een protest van Haas. Dat protest was echter 24 minuten te laat ingediend. Alpine vocht de straf aan met één concreet stuk bewijs: de eigen schriftelijke erkenning van de FIA dat Haas te laat was. Alpine won, en de straf van Alonso werd teruggedraaid.

Notulen van een vergadering

In Canada 2023 ontving Lando Norris een straf omdat hij achter de Safety Car te langzaam reed, wat de stewards als ongeoorloofd gedrag beschouwden. McLaren diende een beroep in en voegde notulen bij van een FIA-teammanagersbijeenkomst vlak voor de volgende race in Oostenrijk. Daarin stelde McLaren dat er een „begrip onder de teams was dat de beweerde overtreding niet bestraft zou moeten worden”. Williams sprak dat tegen en zei dat er geen algemene consensus was. De stewards wezen het beroep af: informele afspraken en discussies vormen geen nieuw bewijsmateriaal.

Of McLaren en Red Bull met hun beroep over Monaco meer succes hebben dan bij eerdere pogingen, wordt duidelijk zodra het ICA zich over de zaak buigt. Wanneer die uitspraak precies valt, is nog onzeker.